επιστροφή στην ενότητα ΠΑΙΔΟ-ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ

Σε αυτή τη σελίδα μπορείτε να ενημερωθείτε για τους λόγους που καθιστούν απαραίτητο τον προληπτικό οφθαλμολογικό έλεγχο νεογνών, βρεφών και παιδιών και ποιές οι συνηθέστερες παθήσεις που εμφανίζονται σε αυτά. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας, στο email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ή στα τηλέφωνα του ιατρείου

Το παιδί μου δεν φαίνεται να έχει κάποιο οφθαλμολογικό πρόβλημα. Γιατί πρέπει λοιπόν να εξεταστεί προληπτικά;

Τα περισσότερα οφθαλμολογικά προβλήματα που εμφανίζονται στα παιδιά δεν παρουσιάζουν κάποια συμπτωματολογία που μπορεί να γίνει αντιληπτή από τον γονέα ή από το παιδί. Έτσι ένα υποκείμενο νόσημα περνά απαρητήρητο. Όταν το παιδί μεγαλώνει το πρόβλημα γίνεται αντιληπτό αργά, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή πια η θεραπεία του. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι το παιδί είναι ένας αναπτυσσόμενος οργανισμός, που συστηματικά αλλάζει. Το ίδιο και το οπτικό του σύστημα! Αυτό καθιστά αναγκαία τη συστηματική οφθαλμολογική παρακολούθησή του, με δεδομένο μάλιστα ότι η αντιμετώπιση πολλών προβλημάτων είναι εφικτή μόνο σε μικρές ηλικίες!

Η διαδικασία της φυσιολογικής ωρίμανσης του οπτικού συστήματος στα παιδιά

Η όραση είναι μια πολύπλοκη διαδικασία. Τα μάτια μας λαμβάνουν την εικόνα, η οποία μέσω των οπτικών νεύρων μεταφέρεται στον εγκέφαλο όπου και γίνεται η επεξεργασία και η αντίληψή της.

Το οπτικό μας σύστημα (μάτια - εγκέφαλος) είναι ανώριμο κατά τη γέννησή μας και αρχίζει να αναπτύσεται και να ωριμάζει σταδιακά. Η διαδικασία της ωρίμανσης ολοκληρώνεται στην ηλικία των 8-9 ετών. Μαθαίνουμε να βλέπουμε όπως μαθαίνουμε να μιλάμε και να περπατάμε. Για τον λόγο αυτό πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι μέχρι την ηλικία των 8-9 ετών το οπτικό σύστημα λειτουργεί ιδανικά και ότι έχουμε αντιμετωπίσει όλες τις πιθανές αιτίες που μπορούν να σταματήσουν αυτή την ωρίμανση. Δυστυχώς μετά από αυτήν την ηλικία το οπτικό μας σύστημα σταματά να "μαθαίνει" και να προσαρμόζεται, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε πλέον να αναστρέψουμε τις όποιες διαταραχές και αυτές να παραμένουν δια βίου.

Λόγω των παραπάνω ο προληπτικός παιδο-οφθαλμολογικός έλεγχος είναι σημαντικός γιατί μπορεί να διαγνώσει πρώιμα και να αντιμετωπίσει τέτοιες καταστάσεις. Ο ρόλος των γονιών είναι πολύ σημαντικός, καθώς αυτοί πρέπει να παρατηρούν κάθε σύμπτωμα ή συμπεριφορά του παιδιού που μπορεί να σχετίζεται με κάποια οφθαλμολογική πάθηση και να καταφεύγουν στον παιδο-οφθαλμίατρο.

Βασικά, τις πρώτες ημέρες μετά τη γέννηση υπάρχει φυσιολογικά στο νεογνό το αντανακλαστικό της κόρης και το αντανακλαστικό του ανοιγοκλεισίματος των βλεφάρων στο έντονο φώς. Σε ηλικία 6 εβδομάδων το βρέφος και η μητέρα θα πρέπει να έχουν οπτική επικοινωνία. Βρέφη 2-3 μηνών δείχνουν ενδιαφέρον για φωτεινά αντικείμενα και προσηλώνουν (τα παρακολουθούν με τα μάτια). Στη συνέχεια προοδευτικά η οπτική οξύτητα αυξάνει. Μέχρι τον 4ο-6ο μήνα οι κινήσεις των ματιών μπορεί να είναι ασύντακτες, δηλαδή τα μάτια του παιδιού να κινούνται ακανόνιστα και να παρουσιάζουν αυτό που οι γονείς αντιλαμβάνονται ως "αλληθώρισμα" και "στραβισμό". Στη συνέχεια όμως ωριμάζει σταδιακά η οφθαλμοκινητικότητα και τα μάτια κινούνται συντονισμένα και παράλληλα. Ανατομικά η ανάπτυξη του βολβού ολοκληρώνεται μέχρι το 2ο έτος της ζωής ενώ λειτουργικά η όραση ολοκληρώνεται μέχρι το 8ο-9ο έτος.

Σε ποιές ηλικίες θα πρέπει να ελέγχεται οφθαλμολογικά ένα παιδί;

Ένα παιδί θα πρέπει να ελέγχεται οφθαλμολογικά:
 
Κατά τη γέννηση και μερικές φορές στον 3ο μήνα της ζωής.
Στο 1ο έτος
Στο 3ο έτος
Στο 5ο έτος
Μετά ετησίως
 
Η εξέταση του παιδιού σε καθένα από τα παραπάνω χρονικά διαστήματα έχει τη σημασία της, καθώς μας βοηθά να έχουμε έγκαιρη και ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση του οπτικού συστήματος του παιδιού και να θεραπεύσουμε αποτελεσματικά πολλές παθήσεις.
 

Παιδιά που ανήκουν σε κάποιες από τις παρακάτω κατηγορίες θεωρούνται "υψηλότερου κινδύνου" για να παρουσιάσουν κάποιο οφθαλμολογικό πρόβλημα:

Πρόωρα, λιποβαρή, παραμονή σε θερμοκοιτίδα με Ο2
Οικογενειακό γενετικών παθήσεων, ρετινοβλαστώματος και συγγενούς καταρράκτη
Μητέρα με ερυθρά, τοξοπλάσμωση, AIDS, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα
Εργώδης τοκετός με επιπλοκές

Ποιές παθήσεις μπορεί να αποκαλύψει ο έλεγχος στις αντίστοιχες ηλικίες;

Παιδο-οφθαλμολογικός έλεγχος  του νεογνού μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για παθήσεις όπως:
 
Συγγενής καταρράκτης
Συγγενές γλαύκωμα
Ιδιοπαθής βρεφική εσωτροπία (συγγενής συγκλίνων στραβισμός)
Αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας
Η συγγενής απόφραξη του ρινοδακρυϊκού πόρου
Συγγενείς ανατομικές ανωμαλίες και οφθαλμολογικά σύνδρομα
Νεογνική επιπεφυκίτιδα
 
Παιδοφθαλμολογικός έλεγχος σε παιδιά ενός έτους μπορεί να προσφέρει πληροφορίες σχετικά με:
 
διαταραχές κινητικότητας οφθαλμών
διάφορες μορφές στραβισμού
διαθλαστικές διαταραχές όπως μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός
επίπεδο οπτικής οξύτητας σε κάθε μάτι αδρώς
κληρονομικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς
 

Παιδο-οφθαλμολογικός έλεγχος σε παιδιά τριών ετών:

Ο έλεγχος σε αυτή την ηλικία αποτελεί ουσιαστικά τον πρώτο ολοκληρωμένο έλεγχο καθώς μπορεί να εκτιμηθεί σχετικά αξιόπιστα η οπτική οξύτητα του παιδιού καθώς και όλες οι παθήσεις που αναφέρθηκαν και στις μικρότερες ηλικίες. Σε αυτή την ηλικία μπορούμε να διαγνώσουμε και τις περιπτώσεις αμβλυωπίας, δηλαδή του "τεμπέλικου ματιού"

 

Παιδο-οφθαλμολογικός έλεγχος σε παιδιά πέντε ετών

Ακριβής διαθλαστικός και οθφαλμοκινητικός έλεγχος. Χορήγηση των κατάλληλων γιαλιών ώστε το παιδί μπορεί να παρακολουθεί τις σχολικές δραστηριότητες χωρίς πρόβλημα. Αδιόρθωτη μυωπία, αστιγματισμός, υπερμετρωπία σε αυτή την ηλικία μπορούν εκτός των άλλων να μειώσουν τις επιδόσεις του παιδιού στο σχολείο. Μυωπία που εμφανίζεται σε αυτή την ηλικία πολύ συχνά αυξάνει παράλληλα με την σωματική ανάπτυξη του παιδιού.

Γι΄αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντική η ετήσια επανεξέταση του παιδιού ώστε να διορθώνονται έγκαιρα όποιες διαταραχές.

Ποιά είναι τα σημεία και τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξουν οι γονείς;

Βρεφική ηλικία

Απουσία οπτικής επικοινωνίας με τους γονείς
Έλλειψη προσήλωσης (το βρέφος δεν ακολουθεί αντικείμενα ενδιαφέροντος με τα μάτια)
Στραβισμός (αλληθώρισμα)
Βλεφαρόπτωση
Δακρύρποια
Παθολογικές εκκρίσεις (τσίμπλες)
Ανισοκορία (διαφορετικό μέγεθος της κόρης μεταξύ των ματιών)
Αυξημένη διάμετρος κερατοειδή (μεγάλο μάτι)
Νυσταγμός (ακούσιες ταλαντωσικές κινήσεις των ματιών)
Λευκοκορία
Φωτοφοβία
 
Νηπιακή  ηλικία
 
Οποιαδήποτε συμπεριφορά που υποδηλώνει ότι το παιδί έχει χαμηλή όραση
Στραβισμός (αλληθώρισμα), που φαίνεται ακόμη πιο έντονα στις φωτογραφίες με flash
Κλίση της κεφαλής προς τη μία πλευρά
Ερυθρότητα, οίδημα
Κνησμός
Δακρύρροια
Παθολογικές εκρρίσεις (τσίμπλες)
Βλεφαρόσπασμος
Νυσταγμός (ακούσιες ταλαντωσικές κινήσεις των ματιών)
Φωτοφοβία
 
Σχολική ηλικία
 
Οποιαδήποτε συμπεριφορά που υποδηλώνει ότι το παιδί έχει χαμηλή οπτική οξύτητα
Στραβισμός
Κεφαλαλγία
Κοπιωπία (κόπωση, θόλωση της όρασης)
Μειωμένες επιδόσεις στα μαθήματα
Βλεφαρόσπασμος
Ερυθρότητα, οίδημα
Κνησμός
Δακρύρροια
Παθολογικές εκκρίσεις (τσίμπλες)
Φωτοφοβία